Nước súc miệng Chlorhexidine là gì? Có tác dụng gì?

Nước súc miệng chlorhexidine là dung dịch sát khuẩn giúp kiểm soát mảng bám và hỗ trợ điều trị viêm nướu trong những trường hợp phù hợp. Sản phẩm thường được dùng theo đợt và cần chọn đúng nồng độ, liều lượng trên nhãn hoặc theo hướng dẫn của nha sĩ. Nếu nướu sưng hoặc chảy máu kéo dài, bạn nên thăm khám để tìm nguyên nhân, vì nước súc miệng không thay thế việc làm sạch răng và điều trị cần thiết. Hãy cùng Góc kiến thức nha khoa tìm hiểu kỹ hơn về sản phẩm này trong bài viết sau đây.

Nước súc miệng Chlorhexidine là gì?

Các nồng độ chlorhexidine dùng trong nước súc miệng có thể gặp là 0,12% và 0,2%. Tuy nhiên, việc lựa chọn còn phụ thuộc công thức sản phẩm, mục đích điều trị và tình trạng răng miệng. Vì vậy, bạn nên dùng đúng sản phẩm được hướng dẫn thay vì tự tăng nồng độ để mong có hiệu quả nhanh hơn.

Nước súc miệng Chlorhexidine có tốt không?

Chlorhexidine có ích trong kiểm soát mảng bám và hỗ trợ giảm viêm nướu khi dùng cùng việc chải răng, làm sạch kẽ răng hoặc điều trị tại nha khoa. Lợi ích này cần được cân nhắc với nguy cơ ố răng, thay đổi vị giác và kích ứng miệng, nhất là khi dùng kéo dài.

Khả năng kháng khuẩn phổ rộng

Chlorhexidine là chất kháng khuẩn mạnh, có khả năng tác động lên cả vi khuẩn Gram dương, Gram âm, nấm men và một số loại virus ưa lipid. Cơ chế điện tích dương của Chlorhexidine sẽ hút các vi khuẩn có điện tích âm, phá vỡ màng tế bào của chúng và tiêu diệt mầm bệnh.

Vai trò hỗ trợ kiểm soát viêm nướu

Chlorhexidine giúp hạn chế vi khuẩn trong mảng bám, qua đó hỗ trợ kiểm soát viêm nướu. Khi có cao răng hoặc bệnh nha chu, nha sĩ vẫn cần xử lý nguyên nhân và hướng dẫn vệ sinh phù hợp; bạn không nên chỉ súc miệng rồi trì hoãn điều trị.

Tác dụng kéo dài

Chlorhexidine có thể bám vào các bề mặt trong khoang miệng rồi được giải phóng dần sau khi súc. Đặc tính này giúp duy trì tác dụng tại chỗ, nhưng bạn vẫn cần tuân thủ số lần dùng của sản phẩm, không tự tăng liều hoặc dùng thêm giữa các lần đã được hướng dẫn.

Những trường hợp được chỉ định sử dụng

Nha sĩ có thể hướng dẫn dùng chlorhexidine trong những tình huống sau:

• Hỗ trợ kiểm soát mảng bám và viêm nướu khi vệ sinh thường ngày chưa đáp ứng đủ.
• Hỗ trợ vệ sinh tạm thời khi đau hoặc sau phẫu thuật khiến việc chải răng bị hạn chế; thời điểm bắt đầu dùng cần theo hướng dẫn của bác sĩ điều trị.
• Hỗ trợ xử lý một số tổn thương hoặc nhiễm nấm trong miệng theo chỉ định và nhãn sản phẩm.

Với bệnh nha chu hoặc nguy cơ sâu răng cao, bạn cần kế hoạch riêng gồm làm sạch răng, kiểm soát chế độ ăn và sử dụng fluoride khi phù hợp. Chlorhexidine không thay thế những biện pháp này.

Quy trình sử dụng nước súc miệng Chlorhexidine chuẩn y khoa

Việc tuân thủ đúng quy trình súc miệng không chỉ giúp tăng hiệu quả điều trị mà còn giảm thiểu các tác dụng phụ.

Các bước thực hiện

• Bước 1: Đọc nhãn và đong đúng lượng dung dịch bằng cốc hoặc nắp có vạch. Chỉ pha loãng khi hướng dẫn của sản phẩm hoặc bác sĩ yêu cầu.
• Bước 2: Súc dung dịch khắp miệng trong thời gian được ghi trên nhãn, sau đó nhổ bỏ hoàn toàn. Không nuốt và không cố súc mạnh vùng vừa phẫu thuật.
• Bước 3: Không súc lại bằng nước hoặc dùng thêm nước súc miệng khác ngay sau đó. Chờ ít nhất 30 phút trước khi ăn uống, trừ khi bác sĩ có hướng dẫn khác.

Liều phụ thuộc sản phẩm: chẳng hạn Peridex 0,12% dùng 15 ml không pha loãng trong 30 giây, còn Corsodyl 0,2% dùng 10 ml trong khoảng 1 phút. Đây là hai hướng dẫn riêng, không hoán đổi chỉ dựa trên nồng độ.

Liều lượng khuyến cáo

Nhiều chế phẩm điều trị được hướng dẫn dùng hai lần mỗi ngày, nhưng số lần và thời gian dùng phải theo đúng nhãn hoặc đơn của nha sĩ. Ví dụ, đợt điều trị viêm nướu bằng Corsodyl 0,2% thường kéo dài khoảng một tháng. Nếu triệu chứng không cải thiện sau một tuần hoặc nặng lên bất cứ lúc nào, bạn nên ngừng tự điều trị và liên hệ nha sĩ để được đánh giá lại, thay vì tự kéo dài đợt dùng.

Tác dụng phụ có thể gặp phải

Chlorhexidine có thể gây đổi màu răng hoặc lưỡi, thay đổi vị giác và kích ứng miệng, kể cả khi được dùng đúng hướng dẫn. Nếu miệng đau rát, bong niêm mạc hoặc kích ứng kéo dài, hãy ngừng dùng và liên hệ bác sĩ hoặc dược sĩ.

Nếu môi, lưỡi hoặc họng sưng nhanh, khó thở, khó nuốt hoặc choáng sau khi dùng, hãy ngừng thuốc và đến cấp cứu ngay. Người từng dị ứng với chlorhexidine hoặc thành phần của sản phẩm không nên dùng lại.

• Đổi màu răng và lưỡi: Răng và lưỡi có thể bị ố màu nâu hoặc vàng. Tuy nhiên, tình trạng này thường là tạm thời và có thể được làm sạch bởi nha sĩ sau khi ngưng sử dụng.
• Thay đổi vị giác: Người dùng có thể cảm thấy vị đắng, kim loại hoặc giảm cảm giác ngon miệng đặc biệt là với đồ mặn. Vị giác sẽ hồi phục sau khi ngừng thuốc.
• Tăng hình thành cao răng: Chlorhexidine có thể làm tăng tốc độ khoáng hóa mảng bám, tạo thành cao răng trên nướu.
• Kích ứng niêm mạc: Một số trường hợp hiếm gặp có thể bị bong tróc niêm mạc miệng, rát lưỡi. Nếu gặp tình trạng này, cần báo ngay cho bác sĩ để điều chỉnh nồng độ hoặc ngưng sử dụng.

3 lưu ý khi dùng nước súc miệng Chlorhexidine

Để sử dụng nước súc miệng Chlorhexidine an toàn và hiệu quả nhất, hãy ghi nhớ 3 nguyên tắc sau:

Dùng cách thời điểm đánh răng

Một số thành phần trong kem đánh răng có thể làm giảm tác dụng của chlorhexidine. Bạn nên bố trí dùng nước súc miệng vào thời điểm khác trong ngày và làm theo hướng dẫn của sản phẩm. Nếu phải dùng gần lúc đánh răng, hãy hỏi nha sĩ hoặc dược sĩ về khoảng cách phù hợp; hướng dẫn NHS khuyên súc sạch kem đánh răng và chờ ít nhất 5 phút trước khi dùng chlorhexidine.

Không được nuốt

Sản phẩm chỉ dùng để súc miệng tại chỗ, nếu nuốt nước súc miệng với một lượng lớn Chlorhexidine có thể gây rối loạn tiêu hóa hoặc các phản ứng toàn thân khác. Lúc này, bạn cần đến cơ sở y tế gần nhất để kịp thời thăm khám và điều trị.

Đối tượng đặc biệt

• Phụ nữ mang thai và cho con bú: Chlorhexidine được xem là tương đối an toàn, tuy nhiên vẫn cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng.
• Trẻ em: Chỉ sử dụng chlorhexidine theo độ tuổi ghi trên đúng sản phẩm và khi trẻ có thể súc, nhổ an toàn. Chẳng hạn Corsodyl 0,2% không dành cho trẻ dưới 12 tuổi nếu chưa có chỉ định của nhân viên y tế. Cha mẹ không nên áp dụng hướng dẫn của nước súc miệng trẻ em thông thường cho thuốc sát khuẩn này. (Tham khảo nước súc miệng Listerine Kis cho trẻ)

Hy vọng những thông tin chuyên sâu trên đã giúp bạn hiểu rõ về nước súc miệng Chlorhexidine cũng như cách sử dụng an toàn. Đây là một công cụ hỗ trợ đắc lực trong điều trị các bệnh răng miệng, nhưng cần được sử dụng dưới sự hướng dẫn khoa học để đạt kết quả tốt nhất cho nụ cười của bạn.

>>> Xem thêm: Nước súc miệng trắng răng loại nào tốt?