English 
Nhiều người mặc định răng khôn bị sâu vỡ thì chắc chắn phải nhổ bỏ ngay lập tức. Thực tế tại phòng khám, không ít trường hợp vẫn giữ lại được chiếc răng này nếu phát hiện đủ sớm và răng mọc đúng vị trí. Ngược lại, cũng có những ca tưởng nhẹ nhưng đã âm thầm phá hỏng chiếc răng bên cạnh. Ranh giới giữa hai nhóm nằm ở vài tiêu chí rất cụ thể mà Kiến thức răng khôn sẽ chỉ rõ trong bài viết sau.
Răng khôn bị sâu vỡ là tình trạng như thế nào?
Răng khôn bị sâu vỡ là tình trạng răng số 8 bị vi khuẩn phá hủy men và ngà răng đến mức thân răng nứt, mẻ hoặc hình thành lỗ thủng lớn có thể nhìn thấy bằng mắt thường. Khác với sâu răng thông thường chỉ dừng ở đốm đen nhỏ, sâu vỡ nghĩa là cấu trúc răng đã mất đi một phần thật sự.
Quá trình này diễn ra theo trình tự khá chậm. Vi khuẩn trong mảng bám chuyển hóa đường thành axit, axit làm mòn dần lớp men bảo vệ, sau đó tấn công vào lớp ngà mềm hơn bên dưới. Khi phần ngà bị rỗng nhiều, thân răng mất điểm tựa và dễ gãy vỡ chỉ sau một lần cắn phải thức ăn cứng.
Điểm đáng lưu ý là giai đoạn đầu thường không đau. Người bệnh chỉ phát hiện khi răng đã vỡ hoặc khi cơn đau xuất hiện, lúc đó tổn thương đã lan khá sâu.
Làm sao nhận biết răng khôn đang bị sâu vỡ?
Dấu hiệu rõ nhất là cảm giác cộm vướng kèm thức ăn liên tục giắt vào vùng trong cùng của hàm, sau đó mới đến đau nhức. Vì răng khôn nằm khuất, phần lớn người bệnh nhận ra qua cảm giác trước khi nhìn thấy tổn thương.
Nhóm dấu hiệu sớm, khi còn khả năng can thiệp bảo tồn:
- Ê buốt thoáng qua khi ăn đồ ngọt, chua, quá nóng hoặc quá lạnh
- Thức ăn thường xuyên mắc kẹt ở vùng răng trong cùng dù đã chải kỹ
- Bề mặt răng xuất hiện đốm màu vàng sẫm hoặc nâu
- Hơi thở có mùi kéo dài dù vệ sinh răng miệng đều đặn
Nhóm dấu hiệu muộn, khi tổn thương đã tiến triển nặng:
- Đau nhức âm ỉ hoặc dữ dội ngay cả lúc không ăn nhai
- Thân răng mẻ, vỡ, xuất hiện lỗ sâu lớn màu đen
- Cạnh răng vỡ sắc nhọn cọ vào má trong hoặc lưỡi gây loét
- Nướu quanh răng sưng đỏ, chảy máu, có thể chảy mủ
Vì sao răng khôn dễ bị sâu vỡ hơn các răng khác?
Nguyên nhân gốc rễ nằm ở vị trí và hướng mọc, không phải do men răng của răng khôn yếu hơn. Chiếc răng này mọc cuối cùng khi cung hàm gần như đã hết chỗ, nên vừa khó vệ sinh vừa hay mọc sai hướng.
4 yếu tố khiến răng số 8 chịu rủi ro cao hơn hẳn:
- Vị trí trong cùng: Bàn chải thông thường khó tiếp cận trọn vẹn mặt sau và mặt nhai. Nhiều người còn chải qua loa vùng này do cảm giác vướng hoặc buồn nôn
- Hướng mọc bất thường: Khi thiếu chỗ, răng có xu hướng đâm nghiêng. Trường hợp răng khôn mọc ngang tạo ra khe kẹt thức ăn gần như không thể làm sạch bằng phương pháp thông thường
- Răng nằm dưới nướu: Với răng khôn mọc ngầm, phần thân răng chỉ nhú lên một phần và bị nướu che phủ, tạo túi lợi giữ lại vụn thức ăn
- Viêm nướu tái đi tái lại: Vùng nướu quanh răng khôn hay bị viêm trong quá trình mọc, tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn sinh sôi
Chính vì vậy, một chiếc răng khôn mọc thẳng và dễ vệ sinh có nguy cơ sâu vỡ thấp hơn nhiều so với chiếc răng mọc nghiêng cùng trên một hàm.
Răng khôn bị sâu vỡ có nguy hiểm không?
Có, nhưng mức độ nguy hiểm phụ thuộc vào việc tổn thương đã lan tới đâu chứ không phụ thuộc vào việc răng vỡ to hay nhỏ. Một lỗ sâu nhỏ ăn vào tủy có thể nguy hiểm hơn một mảng vỡ lớn nhưng còn nông.
Diễn tiến thường đi theo bốn nấc, tăng dần theo thời gian không được xử lý:
- Đau nhức và ê buốt: Ảnh hưởng đến ăn uống và giấc ngủ, thường là lý do khiến người bệnh đi khám
- Viêm nướu và viêm quanh thân răng: Nướu sưng đỏ, đau rát, có thể há miệng hạn chế
- Viêm tủy: Vi khuẩn xâm nhập vào buồng tủy, cơn đau chuyển sang dữ dội và kéo dài, đặc biệt về đêm
- Áp xe và nhiễm trùng lan rộng: Hình thành ổ mủ ở chóp răng, trường hợp nặng có thể lan vào xương hàm hoặc các khoang mô mềm vùng mặt
Nấc thứ tư là nhóm cần xử lý khẩn cấp. Tuy nhiên phần lớn người bệnh đến khám ở nấc một hoặc nấc hai, khi phương án điều trị vẫn còn nhiều lựa chọn.
Sâu răng khôn có lây sang răng số 7 không?
Có, và đây mới là rủi ro lớn nhất chứ không phải bản thân chiếc răng khôn. Răng số 7 là răng hàm lớn đóng vai trò chính trong ăn nhai, nếu mất đi sẽ ảnh hưởng lâu dài đến chức năng của cả hàm.
Khi răng khôn mọc nghiêng, mặt trước của nó tì vào mặt sau răng số 7 và tạo thành một khe hẹp. Khe này giữ lại mảng bám nhưng nằm ngoài tầm với của bàn chải và chỉ nha khoa, nên vi khuẩn có điều kiện tấn công mặt xa của răng số 7 trong thời gian dài mà người bệnh không hề biết.
Nghiên cứu đăng trên British Dental Journal trên nhóm bệnh nhân được chuyển khám răng khôn hàm dưới ghi nhận 38% có sâu ở mặt xa răng số 7. Trong nhóm này, khoảng 11% bệnh nhân cuối cùng phải nhổ bỏ chính chiếc răng số 7.
Cũng theo nghiên cứu này, nguy cơ tăng lên rõ rệt ở hai nhóm cụ thể: răng khôn mọc nghiêng về phía trước và răng khôn chỉ nhú lên một phần với điểm tiếp xúc nằm thấp dưới đường nối men xi măng của răng số 7.
Điều này giải thích vì sao bác sĩ thường yêu cầu chụp phim trước khi quyết định. Nhìn bằng mắt thường không thể đánh giá được mặt xa của răng số 7 đang ở tình trạng nào.
Răng khôn bị sâu vỡ có bắt buộc phải nhổ không?
Không phải lúc nào cũng phải nhổ. Quyết định giữ hay bỏ dựa trên ba yếu tố: hướng mọc của răng, mức độ tổn thương đã chạm tủy hay chưa, và khả năng vệ sinh vùng đó về lâu dài.
Theo quan điểm điều trị của đội ngũ bác sĩ chuyên khoa Răng Hàm Mặt tại Nha khoa Shark, câu hỏi cần đặt ra không dừng ở việc chiếc răng hiện tại có cứu được không, mà là sau khi cứu thì người bệnh có giữ được nó sạch sẽ trong nhiều năm tới hay không. Một chiếc răng khôn trám xong nhưng vẫn nằm ở vị trí không thể làm sạch thì khả năng tái phát rất cao, và lần tái phát sau thường phức tạp hơn lần đầu.
Đây cũng là lý do hai người có mức độ sâu vỡ giống nhau vẫn có thể nhận hai chỉ định khác nhau. Yếu tố quyết định nằm ở vị trí răng chứ không nằm ở kích thước lỗ sâu.
>>> Xem thêm: Trám răng khôn bị sâu
Câu hỏi thường gặp
Dưới đây là những thắc mắc người bệnh hay đặt ra nhất khi được chỉ định xử lý răng khôn sâu vỡ.
Nhổ răng khôn bị sâu vỡ có đau không?
Không đau trong lúc thực hiện vì bạn được gây tê tại chỗ trước khi bác sĩ can thiệp. Cảm giác bạn nhận thấy chủ yếu là lực tác động lên vùng hàm chứ không phải cảm giác đau. Sau khi thuốc tê hết tác dụng, cảm giác ê nhức xuất hiện và thường giảm dần trong vài ngày đầu, mức độ khác nhau tùy cơ địa và độ khó của ca.
Chi phí xử lý răng khôn bị sâu vỡ khoảng bao nhiêu?
Chi phí dao động khá rộng vì phụ thuộc vào việc răng được giữ lại hay nhổ bỏ, và nếu nhổ thì thuộc độ khó nào. Mức giá nhổ răng khôn tham khảo tại Nha khoa Shark:
- Trám răng khôn sâu nhẹ: 250.000 - 450.000 đồng
- Điều trị tủy răng khôn: 1.200.000 - 4.000.000 đồng
- Nhổ răng khô: 900.000 - 4.500.000 đồng
Răng khôn đã vỡ nhưng không đau thì có cần xử lý không?
Vẫn cần đi khám dù không đau. Răng khôn có thể vỡ mà không gây triệu chứng khi tổn thương chưa chạm tới tủy, nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc vùng đó an toàn.
Rủi ro lớn hơn nằm ở chiếc răng số 7 bên cạnh. Sâu mặt xa răng số 7 thường tiến triển âm thầm và chỉ phát hiện được qua phim chụp. Chờ đến khi đau mới xử lý thì khả năng phải can thiệp cả hai răng sẽ cao hơn.
Nhổ răng khôn hàm dưới bao lâu thì lành?
Phần mô nướu thường khép miệng vết thương trong khoảng một đến hai tuần, còn xương ổ răng cần vài tháng để tái tạo đầy đủ. Sưng và khó chịu thường giảm rõ sau ba đến bốn ngày đầu. Răng khôn hàm dưới lành chậm hơn hàm trên do xương hàm dưới đặc hơn và ca nhổ thường phức tạp hơn. Thời gian cụ thể còn phụ thuộc vào độ khó của ca, tuổi tác và cách chăm sóc sau nhổ.
Răng khôn bị sâu vỡ không phải trường hợp nào cũng dẫn đến nhổ bỏ, nhưng cũng không phải tình trạng có thể trì hoãn. Thực tế cho thấy điều cần lo không nằm ở chiếc răng khôn mà ở chiếc răng số 7 bên cạnh, nơi tổn thương diễn ra âm thầm và khó phát hiện bằng mắt thường. Kết quả điều trị khác nhau ở mỗi người tùy hướng mọc của răng và thời điểm can thiệp. Nếu đang có dấu hiệu nghi ngờ, bạn nên đặt lịch thăm khám tại Nha khoa Shark để được chụp phim và tư vấn hướng xử lý phù hợp.
