Sưng mộng răng là một trong những tình trạng viêm nhiễm răng miệng phổ biến nhưng thường bị nhiều người chủ quan bỏ qua. Đây không chỉ là dấu hiệu cảnh báo của viêm lợi mà còn tiềm ẩn nguy cơ nhiễm trùng lan rộng, ảnh hưởng trực tiếp đến cấu trúc răng và xương hàm. Cùng Góc kiến thức nha khoa tìm hiểu chuyên sâu về tình trạng này và cách điều trị hiệu quả nhất trong bài viết dưới đây.
Sưng mộng răng là gì?
Sưng mộng răng là tình trạng viêm nhiễm nghiêm trọng tại mô nướu, đặc trưng bởi sự hình thành các ổ mủ (áp xe) ở chân răng. Khi vi khuẩn trong khoang miệng phát triển mạnh và xâm nhập sâu dưới nướu, cơ thể sẽ kích hoạt cơ chế miễn dịch tự nhiên. Quá trình này dẫn đến phản ứng viêm, khiến nướu sưng to, tấy đỏ. Các “mộng răng” thực chất là các túi mủ chứa vi khuẩn, xác tế bào bạch cầu và cặn thức ăn tích tụ.
Lưu ý: Đây là giai đoạn tiến triển nặng của bệnh viêm lợi. Nếu không được can thiệp kịp thời, ổ viêm có thể lan rộng gây tiêu xương, lung lay răng và mất răng vĩnh viễn.
Dấu hiệu nhận biết sưng mộng răng
Bạn có thể dễ dàng nhận biết tình trạng này qua các triệu chứng lâm sàng từ nhẹ đến nặng dưới đây:
- Nướu đổi màu và sưng phồng: Vùng nướu mất đi màu hồng nhạt khỏe mạnh, chuyển sang màu đỏ thẫm hoặc tím, bề mặt căng bóng, mất độ đàn hồi.
- Chảy máu bất thường: Nướu rất dễ chảy máu khi có tác động nhẹ như chải răng, dùng chỉ nha khoa hoặc thậm chí chảy máu tự nhiên.
- Xuất hiện ổ mủ: Tại vùng chân răng xuất hiện các túi dịch mà khi ấn vào có thể thấy mủ trắng hoặc vàng chảy ra, kèm theo mùi hôi rất khó chịu.
- Tụt nướu: Mô nướu bị viêm co rút lại, làm lộ chân răng, gây ra cảm giác ê buốt khi ăn uống đồ nóng lạnh.
- Đau nhức lan rộng: Cơn đau có thể âm ỉ hoặc dữ dội, đôi khi lan lên thái dương hoặc xuống vùng cổ.
- Triệu chứng toàn thân: Trong trường hợp viêm cấp tính, người bệnh có thể bị sốt, nổi hạch bạch huyết dưới hàm, mệt mỏi và chán ăn.
Nguyên nhân chính gây sưng mộng răng
Để điều trị dứt điểm, cần xác định chính xác nguyên nhân gây bệnh. Các yếu tố nguy cơ hàng đầu bao gồm:
Vệ sinh răng miệng kém
Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Việc chải răng sơ sài và không lấy cao răng định kỳ khiến mảng bám tích tụ, lâu ngày thì mảng bám vôi hóa thành cao răng, tạo điều kiện cho vi khuẩn tấn công nướu.
Bệnh lý răng miệng
- Viêm nha chu: Giai đoạn nặng của viêm nướu, phá hủy các mô nâng đỡ răng.
- Sâu răng không điều trị: Vi khuẩn từ lỗ sâu xâm nhập vào tủy, đi xuống chóp răng và gây áp xe.
- Biến chứng răng khôn: Răng khôn mọc lệch, mọc ngầm hoặc lợi trùm tạo ra các khe hở nhồi nhét thức ăn, gây viêm nhiễm cục bộ.
Thay đổi nội tiết tố
Sự thay đổi hormone trong giai đoạn dậy thì, mang thai hoặc kinh nguyệt làm tăng tính thấm của mạch máu nướu, khiến nướu nhạy cảm hơn với vi khuẩn. Ngoài ra, việc sử dụng thuốc kháng sinh, thuốc chống trầm cảm kéo dài có thể gây khô miệng, làm giảm khả năng tự làm sạch của khoang miệng.
Thói quen xấu trong ăn uống và sinh hoạt
Chế độ ăn nhiều đường, đồ cay nóng hoặc thói quen dùng tăm tre xỉa răng có thể gây tổn thương cơ học cho nướu, tạo đường dẫn cho vi khuẩn xâm nhập.
5 cách chữa sưng mộng răng tại nhà
Khi chưa thể đến nha khoa ngay lập tức, bạn có thể áp dụng một số cách chữa sưng mộng răng tại nhà để kiểm soát cơn đau và giảm sưng dưới đây. Tuy nhiên, các phương pháp này chỉ có tác dụng hỗ trợ, không thay thế hoàn toàn việc điều trị y khoa để loại bỏ ổ viêm.
Súc miệng bằng nước muối ấm
Nước muối có đặc tính ưu trương, giúp hút dịch viêm và sát khuẩn bề mặt.
Cách làm: Pha loãng muối tinh với nước ấm hoặc sử dụng nước muối sinh lý 0.9%. Súc miệng nhẹ nhàng trong 30 giây, thực hiện 2-3 lần/ngày.
Chườm lạnh giảm sưng
Nhiệt độ thấp giúp co mạch máu, giảm lưu lượng máu đến vùng viêm, từ đó giảm sưng và tê liệt dây thần kinh cảm giác tạm thời.
Cách làm: Bọc đá lạnh trong khăn mềm, chườm bên ngoài vùng má bị sưng trong 10-15 phút. Nghỉ 10 phút rồi lặp lại.
Sử dụng gel nghệ
Hoạt chất Curcumin trong nghệ tươi có khả năng kháng viêm và kháng khuẩn mạnh.
Cách làm: Sử dụng gel nghệ nha khoa hoặc nghệ tươi giã nát, đắp nhẹ lên vùng nướu sưng, tránh vết thương hở lớn. Rửa sạch sau 5-10 phút.
Sử dụng lô hội
Gel lô hội chứa vitamin và enzyme giúp làm dịu mô mềm, giảm cảm giác nóng rát.
Cách làm: Lấy phần thịt trong suốt của lá lô hội, bôi nhẹ lên vùng nướu. Sau đó massage nhẹ nhàng để dưỡng chất thẩm thấu.
Dùng lá lốt hoặc kinh giới
Theo kinh nghiệm dân gian, tinh dầu trong lá lốt và kinh giới có tính sát khuẩn nhẹ, có thể giảm cơn đau nhức tạm thời do sưng mộng răng.
Cách làm: Rửa sạch lá, giã nát kèm vài hạt muối, đắp lên vùng răng đau trong vài phút rồi súc miệng sạch.
Phác đồ điều trị sưng mộng răng tại Nha khoa
Để xử lý triệt để tình trạng sưng mộng răng, bác sĩ sẽ chỉ định phác đồ dựa trên mức độ nghiêm trọng của bệnh:
- Cạo vôi răng và xử lý mặt gốc răng: Loại bỏ hoàn toàn mảng bám và vi khuẩn chứa độc tố xung quanh chân răng và dưới nướu.
- Trích rạch dẫn lưu mủ: Nếu ổ áp xe lớn, bác sĩ sẽ thực hiện thủ thuật trích rạch nhẹ nhàng để loại bỏ dịch mủ, rửa sạch vết thương và sát khuẩn.
- Điều trị tủy (nếu cần): Trường hợp vi khuẩn đã xâm nhập vào tủy răng gây chết tủy, cần chữa tủy để bảo tồn răng thật.
- Nhổ răng: Là giải pháp cuối cùng khi răng bị lung lay quá nhiều, tiêu xương nghiêm trọng hoặc do răng khôn mọc lệch gây biến chứng.
- Kê đơn thuốc: Sử dụng kháng sinh, kháng viêm và thuốc giảm đau theo chỉ định để kiểm soát nhiễm trùng toàn thân.
Nên và Không nên ăn gì khi bị sưng mộng răng?
Chế độ ăn uống đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ quá trình lành thương của mô nướu.
| Nhóm thực phẩm | Chi tiết và Lợi ích/Tác hại |
| NÊN ĂN | Thực phẩm giàu chất xơ & Vitamin: Rau xanh, súp lơ, táo, lê giúp làm sạch răng tự nhiên và tăng sức đề kháng. |
| Thực phẩm mềm, mát: Cháo, súp, sữa chua giúp giảm áp lực nhai lên răng đau. | |
| Tỏi và Gừng: Có tính kháng sinh tự nhiên, hỗ trợ giảm viêm. | |
| KHÔNG NÊN ĂN | Đồ ngọt, tinh bột: Bánh kẹo, nước ngọt tạo axit phá hủy men răng và nuôi vi khuẩn. |
| Thức ăn quá cứng/dai: Gây tổn thương cơ học lên vùng nướu đang sưng. | |
| Đồ chua (Axit): (Cam, chanh, dưa muối) gây xót và kích ứng vết thương hở. | |
| Rượu bia, thuốc lá: Làm khô miệng và giảm lưu lượng máu nuôi dưỡng nướu. |
Giải đáp thắc mắc thường gặp về sưng mộng răng
Sưng mộng răng bao lâu thì khỏi?
Thời gian hồi phục phụ thuộc vào mức độ viêm và phương pháp điều trị. Nếu được vệ sinh và điều trị nha khoa đúng cách, tình trạng sưng thường thuyên giảm rõ rệt sau 3 - 5 ngày. Các trường hợp nặng liên quan đến tủy răng hoặc răng khôn có thể cần 1 - 2 tuần.
Có nên tự nặn mủ tại nhà không?
Tuyệt đối KHÔNG. Việc tự ý chọc hoặc nặn mủ bằng dụng cụ không vô trùng có thể đẩy vi khuẩn vào máu, gây nhiễm trùng huyết – một biến chứng nguy hiểm đến tính mạng. Việc xử lý ổ mủ cần được thực hiện bởi bác sĩ có chuyên môn.
Có nên nhổ răng khi đang bị sưng viêm?
Thông thường, bác sĩ sẽ ưu tiên điều trị tiêu viêm và kiểm soát nhiễm trùng trước. Việc nhổ răng khi đang viêm cấp tính có thể khiến thuốc tê kém tác dụng và tăng nguy cơ nhiễm trùng lan rộng. Tuy nhiên, tùy từng trường hợp cụ thể, bác sĩ sẽ có chỉ định phù hợp nhất.
Sưng mộng răng là bệnh lý có thể phòng ngừa hoàn toàn bằng cách vệ sinh răng miệng kỹ lưỡng và thăm khám nha khoa định kỳ 6 tháng/lần. Vì thế, những gì bạn cần làm là liên hệ đến Hotline 1800 2069 để đặt lịch chăm sóc răng miệng tại Nha khoa Shark uy tín. Trong trường hợp không may bạn đã bị mắc bệnh sưng mộng răng thì cũng nhanh chóng đến ngay Nha khoa Shark gần nhất để được trực tiếp các bác sĩ điều trị.
