Mất răng có bị lệch mặt không? Câu trả lời khẳng định từ góc độ nha khoa là CÓ. Tình trạng này không chỉ dừng lại ở vấn đề thẩm mỹ hay khó khăn khi ăn nhai, mà còn là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến biến dạng cấu trúc khuôn mặt, lão hóa sớm và các bệnh lý về khớp thái dương hàm nếu không được điều trị kịp thời. Kiến thức trồng răng sẽ phân tích chi tiết cơ chế gây lệch mặt và các phương pháp khắc phục chuẩn y khoa.
Mất răng có bị lệch mặt không?
Tình trạng mặt lệch do mất răng là một biến chứng diễn ra âm thầm nhưng để lại hậu quả nghiêm trọng về lâu dài. Khi một hoặc nhiều răng bị mất đi, cấu trúc nâng đỡ cơ mặt bị phá vỡ, dẫn đến hai nguyên nhân chính gây lệch mặt sau đây:
Do tình trạng tiêu xương hàm
Xương hàm có vai trò nâng đỡ toàn bộ cơ mặt, tạo nên sự đầy đặn cho khuôn má và sự hài hòa cho khuôn miệng. Khi mất răng, xương hàm tại vị trí đó không còn chịu lực kích thích từ hoạt động ăn nhai. Theo cơ chế tự nhiên, vùng xương này sẽ dần bị tiêu biến dẫn đến vùng má tại vị trí mất răng sẽ bị hóp lại, da nhăn nheo, chảy xệ, khiến khuôn mặt trông già hơn tuổi thật và mất cân đối.
Do thói quen nhai một bên
Khi bị mất răng ở một bên hàm, bệnh nhân thường có xu hướng chuyển sang nhai hoàn toàn ở bên hàm còn lại.
- Bên nhai nhiều: Cơ hàm hoạt động quá mức sẽ phát triển to hơn, săn chắc hơn.
- Bên mất răng: Cơ hàm ít hoạt động sẽ bị teo nhỏ và chùng xuống.
Kết quả: Sự phát triển không đồng đều của nhóm cơ nhai hai bên dẫn đến tình trạng lệch mặt do mất răng, cấu trúc gương mặt bị biến dạng sang một bên.
Lưu ý: Tốc độ lệch mặt diễn ra nhanh hay chậm phụ thuộc vào số lượng răng mất, vị trí mất răng và thời gian trì hoãn điều trị.
Mất 1 răng có ảnh hưởng tới khuôn mặt không?
Nhiều người quan niệm rằng chỉ mất 1 răng thì vẫn có thể ăn nhai bình thường và không ảnh hưởng gì lớn. Tuy nhiên, thực tế mất 1 răng có ảnh hưởng tới khuôn mặt không? Câu trả lời là CÓ. Dù chỉ mất 1 răng, hệ thống răng miệng vẫn chịu những tác động tiêu cực dây chuyền:
Xô lệch các răng còn lại
Các răng trên cung hàm nâng đỡ lẫn nhau vì thế khi có một khoảng trống thì:
- Các răng bên cạnh sẽ có xu hướng đổ nghiêng về phía vị trí mất răng.
- Răng đối diện ở hàm trên hoặc dưới sẽ trồi lên hoặc thòng xuống quá mức.
- Điều này làm sai lệch khớp cắn nghiêm trọng, thay đổi cấu trúc hàm.
Biến chứng theo vị trí răng
- Mất răng cửa: Ảnh hưởng trực tiếp đến thẩm mỹ, môi bị tụt vào trong, ảnh hưởng khả năng phát âm và nụ cười.
- Mất răng nanh: Đây là răng đóng vai trò tạo khối cho góc miệng, cho nên nếu mất răng nanh sẽ làm giảm độ nâng đỡ cơ mặt, dễ gây tình trạng móm và nhăn vùng khóe miệng.
- Mất răng hàm: Đây là vị trí chịu lực nhai chính, nếu bị mất răng hàm sẽ gây tiêu xương nhanh nhất, làm hóp má rõ rệt và dẫn đến lệch mặt nhanh chóng hơn các vị trí khác.
Do đó, dù chỉ mất 1 răng, bạn cũng cần thăm khám để có phương án phục hình sớm, ngăn chặn biến chứng lệch mặt.
Cách khắc phục mặt lệch do mất răng
Để xử lý triệt để tình trạng này, mục tiêu điều trị không chỉ là khôi phục khả năng ăn nhai mà còn phải ngăn chặn tiêu xương hàm và tái lập cân bằng khớp cắn. Dưới đây là 3 cách khắc phục mặt lệch do mất răng phổ biến hiện nay:
Hàm giả tháo lắp
Hàm tháo lắp là phương pháp truyền thống, sử dụng nền nhựa và răng giả để lắp lên nướu.
- Ưu điểm: Chi phí thấp, tháo lắp dễ dàng để vệ sinh.
- Nhược điểm: Lực nhai yếu, chỉ khôi phục khoảng 30-40% sức nhai.
- Đánh giá về khả năng chống lệch mặt: Thấp. Hàm giả tháo lắp không có chân răng nên không ngăn chặn được tình trạng tiêu xương hàm. Sau một thời gian sử dụng, xương vẫn tiêu đi, hàm giả trở nên lỏng lẻo và khuôn mặt vẫn có nguy cơ bị móm, lệch.
Cầu răng sứ
Làm cầu răng sứ là kỹ thuật mài 2 răng thật bên cạnh vị trí mất răng để làm trụ, sau đó bắc một nhịp cầu sứ lên trên.
- Ưu điểm: Cố định, thẩm mỹ tốt hơn hàm tháo lắp, lực nhai khá tốt.
- Nhược điểm: Phải xâm lấn răng thật.
- Đánh giá về khả năng chống lệch mặt: Trung bình. Cầu răng sứ chỉ phục hình thân răng bên trên, tại vị trí mất răng vẫn không có chân răng kích thích xương hàm. Do đó, tình trạng tiêu xương và tụt nướu vẫn diễn ra, nguy cơ lệch mặt vẫn tiềm ẩn về lâu dài.
Cấy ghép Implant
Trồng răng Implant là giải pháp hiện đại và tối ưu nhất hiện nay. Bác sĩ sẽ cấy trụ Titanium vào xương hàm thay thế cho chân răng thật đã mất, sau đó phục hình răng sứ lên trên.
Ưu điểm vượt trội:
- Ngăn chặn tiêu xương: Trụ Implant hoạt động như chân răng thật, dẫn truyền lực nhai kích thích xương hàm phát triển, ngăn chặn hoàn toàn tình trạng tiêu xương, hóp má.
- Bảo tồn răng thật: Không cần mài các răng bên cạnh.
- Thẩm mỹ và chức năng: Khôi phục 99% lực nhai và thẩm mỹ như răng thật, giúp cơ mặt phát triển cân đối trở lại.
- Tuổi thọ: Có thể sử dụng trọn đời nếu chăm sóc tốt.
Đánh giá về khả năng chống lệch mặt: Cao nhất. Đây là phương pháp duy nhất hiện nay giải quyết được gốc rễ vấn đề tiêu xương hàm, từ đó khắc phục và ngăn ngừa hiệu quả tình trạng mặt lệch, lão hóa ngược.
Bảng so sánh tóm tắt các phương pháp
| Tiêu chí | Hàm giả tháo lắp | Cầu răng sứ | Trồng răng Implant |
| Ngăn chặn tiêu xương | Không | Không | Có |
| Ngăn chặn lệch mặt | Kém | Trung bình | Tốt nhất |
| Bảo tồn răng thật | Có | Không (phải mài răng) | Có |
| Tuổi thọ | 3 – 5 năm | 7 – 10 năm | Trọn đời |
Mất răng hoàn toàn có thể gây lệch mặt và nhiều hệ lụy sức khỏe khác. Để cách khắc phục mặt lệch do mất răng đạt hiệu quả cao nhất, cấy ghép Implant được xem là tiêu chuẩn vàng trong nha khoa hiện đại. Nếu bạn đang gặp tình trạng mất răng, đừng chủ quan chờ đợi. Hãy đến gặp nha sĩ ngay hôm nay để được kiểm tra cấu trúc xương hàm và tư vấn phác đồ điều trị phù hợp, lấy lại nụ cười tự tin và khuôn mặt cân đối.
